Het rentecontrolesysteem van de Federal Reserve (deel II) – Inleiding tot de rente op overtollige reserves

In het vorige artikel hebben we het rentecorridorsysteem van de Federal Reserve vóór de financiële crisis van 2008 besproken ("Een gedetailleerde uitleg van het rentecontrolesysteem van de Federal Reserve (Deel I)"). Destijds, vanwege de beperkteReservesdie banken bij de Federal Reserve aanhielden, gebruikte de Fed het discontotarief als bovengrens en de openmarkttransacties om de ondergrens te controleren.

Na de financiële crisis van 2008 voerde de Federal Reserve echter grootschalige kwantitatieve verruiming door, waardoor de marktliquiditeit aanzienlijk toenam en het systeem van rentecorridors ineffectief werd. Om deze situatie aan te pakken, introduceerde de Federal Reserve de rente op ex.DEZEDe reserves (IOER) in 2008 als de nieuwe ondergrens voor de rente. Dit artikel analyseert deze beleidswijziging en de impact ervan op het rentebeheersingssysteem in detail.

Introductie van de rente op overtollige reserves (IOER)

De IOER verwijst naar de rente die de Federal Reserve betaalt over het deel van de bankreserves dat boven de vereiste reserves wordt aangehouden. Vóór 2008 betaalde de Federal Reserve geen rente op bankdeposito's, wat resulteerde in een ineffectieve ondergrens voor de Amerikaanse rentecorridor en in plaats daarvan vertrouwde op openmarkttransacties om de marktrente te beheersen. De ongekende overvloed aan liquiditeit die door de financiële crisis ontstond, ondermijnde echter de effectiviteit van openmarkttransacties ernstig, waardoor de marktrente kelderde.

Om dit tegen te gaan, introduceerde de Federal Reserve in oktober 2008 de IOER, met als doel de daling van de marktrente te beperken door rente aan banken te betalen. Wanneer de rentetarieven die banken op de markt konden krijgen onder de IOER zakten, waren ze eerder geneigd hun overtollige geld bij de Federal Reserve te deponeren, waardoor de marktrente boven het IOER-niveau bleef.

De verschuiving van IOER: van een ondergrenstool naar een bovengrenstool

Hoewel deze maatregel er aanvankelijk in slaagde de dalende trend van de rentetarieven om te buigen, werd het duidelijk dat niet-bancaire financiële instellingen, die grote hoeveelheden contant geld aanhielden en de IOER niet direct konden benutten, de marktrentetarieven bleven verlagen en uiteindelijk de IOER-vloer overschreden.

Interessant genoeg ontdekte de Federal Reserve dat de IOER in een omgeving van extreme liquiditeit begon te functioneren als een bovengrens voor rentetarieven. Toen de markt overspoeld werd met geld en de reservetegoeden van banken bij de Federal Reserve sterk stegen, stegen de marktrentes. Banken trokken reserves op bij de Federal Reserve en leenden deze uit tegen hogere marktrentes, waardoor de marktrentes weer onder de IOER daalden.

Dit fenomeen toonde aan dat de IOER in omstandigheden van overvloedige liquiditeit de rol van de ondergrens als instrument voor de ondergrens verzwakte, maar onbedoeld de rol van bovengrens voor rentetarieven op zich nam. In december 2008 paste de Federal Reserve de bandbreedte van de rente op federale fondsen aan naar 0-0,25% en stelde de IOER vast op de bovengrens van deze bandbreedte, wat de nieuwe functie van de IOER als bovengrens binnen de rentecorridor verder bevestigde.

De logica van rentebeheersing te midden van een overvloed aan liquiditeit

Toen de reservetegoeden van banken bij de Federal Reserve omhoogschoten van ongeveer $ 10 miljard vóór 2008 naar $ 800 miljard begin 2009, en in de jaren daarna zelfs opliepen tot $ 3 biljoen, veranderde de logica van de rentecontrole fundamenteel.

Bij normale reserveniveaus zou de IOER effectief kunnen dienen als een ondergrens voor rentetarieven. In een scenario van overmatige marktliquiditeit was de impact van de IOER op het afremmen van rentedalingen echter beperkt.

Wanneer de marktrente de IOER overschreed, onttrokken banken hun reserves aan de Federal Reserve en leenden deze uit tegen hogere marktrentes, waardoor de marktfondsen toenamen en de rente daalde. Dit mechanisme transformeerde de IOER geleidelijk in een bovengrensinstrument voor rentetarieven, terwijl de traditionele discontovoet zijn dominante rol in de rentebeheersing verloor.

Marktimpact van IOER: een analogie met de varkensmarkt

Om deze verschuiving helder uit te leggen, is er een analogie met de "varkensmarkt": stel dat een varkensvleesfabriek een maximumprijs voor varkensvlees vaststelt op 20 yuan en de prijzen controleert via het marktaanbod. Wanneer het marktaanbod te groot is, dalen de varkensvleesprijzen, maar de fabriek koopt varkensvlees terug van bepaalde leveranciers voor 10 yuan. Het marktaanbod blijft echter overweldigend, waardoor de prijzen blijven dalen en uiteindelijk de ondergrens van 10 yuan overschrijden.

Vervolgens stijgen de varkensvleesprijzen, maar ongeacht marktschommelingen komen de prijzen nooit boven de 10 yuan uit. De reden hiervoor is dat wanneer de prijzen boven de 10 yuan uitkomen, varkensvleesverkopers eerder opgeslagen varkensvlees uit de fabriek halen en tegen hogere prijzen verkopen, waardoor de prijzen stabiliseren. Dit is vergelijkbaar met de rol van de IOER op de financiële markten: wanneer de marktrente boven de IOER stijgt, trekken banken reserves op bij de Federal Reserve en lenen deze uit tegen hogere rentes, waardoor de rente uiteindelijk weer daalt tot het IOER-niveau.

Conclusie

De invoering van de rente op overtollige reserves, aanvankelijk bedoeld als een ondergrens binnen de rentecorridor, kreeg geleidelijk de functie van een bovengrens te midden van overmatige marktliquiditeit. Deze verschuiving weerspiegelt niet alleen de diepgaande impact van de financiële crisis op het monetaire beleid, maar markeert ook de aanpassing van de Federal Reserve aan de rentebeheersing in het nieuwe normaal.